a51152

Τίτλος:Οι Σλαύοι εν Ελλάδι
The Slavs in Greece
Πηγή:Ώρα, 2-3, 27/03/1892
Ora, 2-3, 27/03/1892
Λέξεις Κλειδιά:Fallmerayer, Jacob Philipp, 1790-1861
Θέματα:Σχετιζόμενο όνομα: Σάθας, Κωνσταντίνος Ν., 1842-1914
Σχετιζόμενοι θεματικοί όροι:
Εθνολογία, Κύπρος
Ethnology, Cyprus
Κείμενο:Οι αναγνώσται της «Ώρας» ενθυμούνται οποίαν εντύπωσιν επροξένησεν η πρωτάκουστος θεωρία του Κ. Σάθα, περί του ότι ουδέποτε Σλαύοι εισέβαλλον εις την Ελλάδα, αλλ’ ότι οι ως τοιούτοι εκληφθέντες επιδρομείς της ΣΤ’ εκατονταετηρίδος ήσαν Αλβανοί. Περί της γνώμης ταύτης πολλά εγράφησαν εν τω Ευρωπαϊκώ τύπω και τη «Ώρα». Ο κ. Σάθας απλώς τότε θίξας το ζήτημα, υπεσχέθη την έκδοσιν ειδικής πραγματείας. Εν τω μεταξύ η γαλλική κυβέρνησις ανέθετο εις τούτον και τον γνωστόν ακαδημαϊκόν κ. Μίλλερ την έκδοσιν του Ελληνικού κειμένου των Κυριακών χρονικών μετά γαλλικής μεταφράσεως. Τα μεσαιωνικά ταύτα μνημεία αποτελούσι μέρος της γνωστής βιβλιοθήκης της εν Παρισίοις σχολής των Ανατολικών γλωσσών. Είναι δύο ογκώδεις τόμοι διακρινόμενοι επί τυπογραφική κομψότητι ή μάλλον πολυτελεία, διότι και χάρτης λαμπρός και τυπογραφικοί χαρακτήρες κομψοί και χρωματογραφίαι ωραίαι καθιστώσι το σύγγραμμα επέραστον απόκτημα των φιλοβίβλων. Ο κ. Μίλλερ ου μόνον συμφωνεί πληρέστατα προς τας περί Σλαύων ιδέας του έλληνος συνεργάτου του, αλλά και νέα επιχειρήματα προβάλλονται εις κραταίωσιν αυτών. Εκ του γαλλικού προλόγου του πρώτου τόμου μεταφράζομεν τας εξής περίκοπάς αφορώσας εις την καταγωγήν της γλώσσης των σημερινών Κυπρίων, ως και προς ταύτην συνδεδεμένην ιστορίαν του Σλαυϊκού ζητήματος. Και ημείς συμμεριζόμεθα ως ορθοτάτην την παρατήρησιν γαλλικής εφημερίδος, ότι η επιστήμη είναι εχθρά άσπονδος των χρησμών και του αλαθήτου, και ότι οι σπουδαιότεροι των επιστημόνων δύναται να σφάλωσι, κακώς κρίναντες ή αγνοήσαντες τα πράγματα· παράδειγμα οι Ληκ και ο Χαν ημαρτημένως δοξάσαντες, ότι οι Αλβανοί εφάνησαν εν Ελλάδι εν έτει 1389, ενώ προ χιλίων ετών κατώκουν την Κύπρον, ως σήμερον αποδεικνύεται. «Ο Ησύχιος και άλλοι γλωσσογράφοι διέσωσαν 257 λέξεις του αρχαίου των Κυπρίων ιδιώματος· εκ τούτων όμως μία και μόνη διεσώθη εν τοις χρονικοίς και τη σημερινή διαλέκτω η λέξις «βρούχος» σημαίνουσα την χλωράν και άπτερον ακρίδα. Εξ εναντίας η γλώσσα των Κυπριακών χρονικών παρουσιάζει τοιαύτην ομοιότητα προς την νυν καθομιλουμένην ελληνικήν, ώστε ευλόγως δυνάμεθα να υποθέσωμεν, ότι κοινά αίτια παρήγαγον το γλωσσολογικόν τούτο φαινόμενον. Η σπουδή θέματος στενώς συνδεδεμένου προς την ιστορίαν των βαρβαρικών επιδρομών εν Ελλάδι, θα μας απεμάκρυνε πολύ του σκοπού• εν τούτοις αρκούμεθα να είπωμεν ολίγας λέξεις. Γνωστόν οπόσας συζητήσεις επροκάλεσεν η ολίγον παράδοξος θεωρία ενός γερμανού ιστορικού, του Φαλμεράγερ, περί της πανωλεθρίας του ελληνικού στοιχείου εν Σλαυϊκή τινι επιδρομή. Εις την επιδρομήν ταύτην απέδωκάν τινες και την βαρβαρότητα της γλώσσης των νεωτέρων Ελλήνων• εν τούτοις η κύπρος δεν κατεκτήθη υπό Σλαύων, εκτός αν ο Φαλμεράγερ επεξέτεινε και μέχρι των ελληνικών νήσων την καταστροφήν. Ο κ. Σάθας αναλαβών εσχάτως την εξέτασιν του ζητήματος απέδειξεν, ότι οι θρυλλούμενοι ούτοι Σλαύοι ουδέν άλλο ήσαν ή Αλβανοί, η δε Βυζαντινή αμάθεια εσύγχησε και τον λαόν τούτον προς τους Σλαύους. Η νέα αύτη θεωρία, στηριζομένη επί νέων μαρτυριών, παρήγαγε σπουδαίαν αίσθησιν εν τω επιστημονικώ κόσμω. Και υπό μεν των γιγνωσκόντων την Ελλάδα κάλλιον του Φαλμεράγερ, η Σλαυϊκή θεωρία εξελήφθη πάντοτε ως απλή φαντασία, αφού ουδείς ανεύρεν είτε εν τη γλώσση, είτε εν τοις έθεσι και τοις εθίμοις του Ελληνικού λαού, το ελάχιστον ίχνος της διαβάσεως των περιβόητων επιδρομέων, οι οποίοι εξώντωσαν πρόρριζα την κλασικήν φυλήν. Εν τούτοις σκεπτικοί τινες, μη δυνάμενοι ν’ απαλλαγώσι παλαιών προλήψεων, εξηγέρθησαν κατά της θεωρίας του κ. Σάθα επί τω παραξένω ισχυρισμώ, ότι μόλις περί την ΙΔ’ εκατονταετηρίδα ενεφανίσθησαν οι Αλβανοί εν Ελλάδι. Αλλ’ αν οι συγγραφείς ούτοι ελάμβανον τον κόπον ν’ ανατρέξωσιν ουχί εις χειρόγραφα, ουχί εις δυσεύρετα βιβλία, αλλ’ εις συγγράμματα πολλάκις εκδεδομένα, ευκόλως θ’ ανεγνώριζον, ότι το επιχείρημά των είναι σαθρόν, αφού η εγκαθίδρυσις Αλβανών ου μόνον εν Πελοποννήσω, αλλά και εν αυτή τη Κύπρω, ανέρχεται ακριβώς χίλια έτη άνω της προσημειωθείσης χρονολογίας προς τούτοις θα έβλεπον οι προειρημένοι κύριοι, ότι οι απλοϊκοί Κύπριοι, γράφοντες εν τη ΙΣΤ’ εκατονταετηρίδι και επομένως ολίγον ενδιαφερόμενοι εις το ανύπαρκτον τότε Σλαυϊκόν ή Αλβανικόν ζήτημα, αγνοούντες μάλιστα αν εκτός των Κυπρίων ευρίσκοντο και άλλοι Έλληνες, μας χορηγούσι πληροφορίας παραδόξως συμφωνούσας προς τας διαβεβαιώσεις των σπουδαιοτέρων συγγραφέων. Είναι γνωστόν, ότι ο Λαόνικος ο Χαλκοκονδύλης αποκλίνει όπως αναγνωρίση εις τους σημερινούς Αλβανούς τους απογόνους των παλαιών Μακεδόνων· το αυτό γεγονός επιβεβαιούται υπό του Κυπρίου μοναχού Λουζινιάνου, όστις είχεν υπόψη τόσα άγνωστα εις ημάς έγγραφα, και εγνώριζε τις παραδόσεις του Αλβανικού λαού, αποτελούντος έτι ιδίαν κλάσιν Κυπρίων πολιτών. Μετά ταύτα οι εκδόται σημειούσιν, ότι η εν Κύπρω αλβανική αποικία εγκατέστη περί τας αρχάς της Δ’ εκατονταετηρίδος, επί τους δουκός Καλοκαίρου, προελθούσα εξ Ηπείρου, γνωστής τότε υπό το γενικώτερον όνομα Μακεδονία· ωνομάζοντο και Στραδιώται και Αρβανίσται, ήτοι Πλάνητες, διότι τούτο σημαίνουσι τα δύο τελευταία ταύτα ονόματα. Υπό το όνομα Στραδιώται ή Στρατοκόποι είναι γνωστοί οι Αλβανοί και εν Βενετία και εν Γαλλία, ένθα ως μισθοφόροι ιππείς υπηρέτουν· μόνοι οι του βασιλείου της Νεαπόλεως μισθοφόροι χειμαριώται επροτίμησαν μέχρι τέλους το όνομα Μακεδόνες. Άννα η Κομνηνή ωνόμασε τους Αλβανούς Ουετωρίκους, εξηγείται νυν άριστα, διότι Βέτων εν τη αλβανική γλώσση είναι ο Πλάνης· ούτως εξηγείται και το βυζαντινόν όνομα μίας επαρχίας της Ηπείρου, της Βαγενετίας, διότι σημαίνει την γην των Πλανητών (Vagentia). Αι νέαι αύται τοσούτον πειστικαί ερμηνείαι αποτελούσι σπουδαιόταστον επιχείρημα υπέρ της δοξασίας ότι οι Αλβανοί είναι μοίρα των παλαιών Πελασγών, διότι τον Πλάνητα εδήλου και η λέξις Πελασγός, εν αυτή τη αρχαιότητι. Ταύτα περί Αλβανών σημειούντες οι κκ. Μίλλερ και Σάθας, δοξάζουσιν ότι το γνωστόν ιδίωμα των σημερινών Κυπρίων διεμορφώθη υπό την επιρροήν της αλβανικής γλώσσης· η δε περί κυπριακής γλώσσης μελέτη τελευτά με την εξής αξιοπερίεργον παρατήρησιν. «Αλλ’ αν υπό τοιαύτην επιρροήν διεμορφώθη το σημερινόν των Κυπρίων ιδίωμα, η γλώσσα του χρονογράφου της νήσου Λεοντίου Μαχαιρά διετήρησε την ιδιάζουσαν εκείνην σφραγίδα, ήτις κατέστησε την Κύπρον περιβόητον εν τη αρχαιότητι, δηλαδή τον σολοικισμόν. Γνωστόν ότι η λέξις αύτη προήλθεν εκ του βαρβάρου ιδιώματος του παλαιού της Κύπρου διαμερίσματος, των Σόλων. Επί των Ρωμαίων είχεν επί τοσούτον εξαπλωθή ανά την νήσον, ώστε η των Κυπρίων διάλεκτος κατέστη συνώνυμος προς την παροιμιώδην λέξιν. Ο διεξερχόμενος τον Μαχαιράν απαντά εν εκάστη γραμμή προφανή σημεία του κυπριακού σολοικισμού. Ουδέποτε η γλώσσα του ελληνικού λαού έφθασεν εις τοιούτον σημείον διαφθοράς. Καίτοι οπωσούν λόγιος ο χρονογράφος της νήσου, αδιαφορεί περί την σύνταξιν και ορθογραφίαν· συγχέει αλλοκότως τα άρθρα, τα γένη, τα ονόματα, τας συζυγίας και τους αριθμούς των ρημάτων. Αδυνατών ν’ απαλλαγή του σολοικισμού, ον μετά του μητρικού γάλακτος εθήλασεν, απλοϊκώς ισχυρίζεται, ότι οι Γάλλοι κατακτηταί είναι οι αίτιοι τοιαύτης εκβαρβαρώσεως του ελληνικού λόγου. Εν τούτοις η μαρτυρία των αρχαίων αποδεικνύει, ότι ο σολοικισμός είναι καρπός αυτού του Κυπριακού εδάφους».
Πλήρες Κείμενο:Πλήρες κείμενο: PDF


 Δημιουργία εγγραφής 2010-12-13, τελευταία τροποποίηση 2014-05-19


Πλήρες κείμενο:
Κατέβασμα πλήρες κειμένου
PDF File